Nazwy w języku gruzińskim – jak je wymówić?

Sprawa wydaje się bardzo skomplikowana, szczególnie na piśmie. Pocieszamy – łatwiej jest wymówić, niż zapisać. Dużo bałaganu wprowadza język angielski. Gruzini często stosują angielski zapis nazw alfabetem łacińskim, w którym np. „ch” jest zapisywane jako „kh”, „c” jako „ts”, itd. Jeśli nie znamy tych zasad, powstaje mętlik w głowie. Dlatego postaramy się wytłumaczyć, jak wymawiać nazwy najpopularniejszych miast i atrakcji turystycznych, co będzie pomocne podczas podróży.

Zacznijmy od alfabetu gruzińskiego (mchedruli)

Język gruziński należy do ibero-kaukaskiej rodziny językowej. Alfabet gruziński to jeden z zaledwie 14 istniejących alfabetów na świecie. Składa się z 33 liter: 5 samogłosek i 28 spółgłosek. Nie ma rozróżnienia na wielkie i małe litery, a każdej literze w zapisie odpowiada jeden dźwięk. Problem w tym, że alfabet gruziński w niczym nie przypomina łacińskiego, stąd pojawią się problemy z jego odczytaniem.

alfabet

Poniżej przedstawiamy zapis nazw najpopularniejszych miejsc turystycznych po gruzińsku, polsku i angielsku oraz opisujemy, jak je wymawiać (a jak nie):

თბილისი – Tbilisi – wymawiamy tak, jak piszemy, czyli [tbilisi], a nie [t-i-bilisi] (po „t” nie ma „i”, „t” wymawiamy z lekkim przydechem); aby odsłuchać, kliknij tu.

მცხეთა – Mccheta (ang. Mtskheta) – obok siebie są trzy spółgłoski, czyli m-c-ch- (jeśli powiemy „Mcheta”, Gruzini mogą mieć problem ze zrozumieniem), aby odsłuchać, kliknij tu.

სიღნაღი – Sihnahi (ang. Sighnaghi) – najczęściej stosuje się zapis w transkrypcji angielskiej, jednak „g” jest bezdźwięczne.

უფლისციხე – Uplisciche (lub Upliscyche, ang. Uplistsikhe), nazwa składa się z dwóch części: uplis (władca) + cyche (twierdza).

ახალციხე – Achalciche (lub Achalcyche, ang. Akhaltsikhe), podobnie jak wyżej, aby łatwiej wymówić, można rozdzielić na dwie części: achal – cyche; aby odsłuchać, kliknij tu.

დავითგარეჯა – Dawit Garedża (ang. David Gareja) – w użyciu jest kilka wariantów zapisu.

ლაგოდეხი – Lagodechi (ang. Lagodekhi) – czytamy tak jak piszemy, angielskie „kh” to nasze „ch”.

ბორჯომი – Bordżomi (Borjomi), gruzińskie „ჯ” to nasze „dż”, dlatego zapis i wymowa „Borżomi” są niepoprawne (choć bardzo rozpowszechnione); aby odsłuchać, kliknij tu.

ხაჭაპური – chaczapuri (ang. khachapuri), czyli słynne danie; chaczo to ser, puri – chleb, po prostu chleb z serem; aby odsłuchać, kliknij tu.

ხინკალი – chinkali (ang. khinkali), słynne pierożki z mięsem.

Pytania? Wątpliwości? Czekamy na komentarze!

2 thoughts on “Nazwy w języku gruzińskim – jak je wymówić?

Dodaj komentarz