Taniec gruziński

Gruziński taniec (ქართული ცეკვა – kartuli cekwa) to niezwykle ważna część bogatej i różnorodnej kultury gruzińskiej. Nie jest on jednak jednorodny. Różne rodzaje tańca odzwierciedlają cechy regionu, z którego pochodzą.

Tańce górskie, takie jak chewsuruli lub mtiuluri znacznie różnią się od tańców z terenów nizinnych czy dolin (np. adżaruli lub dawluri). W przypadku danego tańca nie tylko układy są inne, ale także kostiumy. Są one wyraziste, często bogato zdobione i przypominają ubrania z przeszłości z różnych regionów Gruzji.

Tańce świetnie oddają naturalny wdzięk i piękno gruzińskich kobiet, a także odwagę i męstwo mężczyzn. Tancerze wykonują spektakularne podskoki i obroty, piruety. Tańce gruzińskie wyróżniają się także niezwykle oryginalną techniką przemieszczania się na palcach bez specjalnych butów, takich jak w balecie.

flickr.com/George Kvizhinadze
flickr.com/George Kvizhinadze „Georgian Dance”, (CC BY-SA 2.0)

Gruziński taniec wiele zawdzięcza założycielom Narodowego Baletu Gruzińskiego (Georgian National Ballet) – Iliko Suchiszwili i jego żonie Nino Ramiszwili. To dzięki ich staraniom gruziński taniec i muzyka stały się znane w wielu częściach świata, a dziś możemy uczestniczyć w występach bez konieczności udawania się do Gruzji.

Narodowy Balet Gruzji „Sukhishvili” już 14 lutego 2017 rozpocznie tournée po Polsce trwające do 4 kwietnia 2017. Występy będzie można podziwiać w 14 polskich miastach. Szczegółowe informacje dostępne są na stronie sukhishvili.pl.

Poniżej opisujemy wybrane najpopularniejsze tańce:

chewsuruli  (ხევსურული) – ten energiczny taniec z rejonów górskich opowiada o miłości, odwadze i szacunku dla kobiet, zawziętości, rywalizacji i umiejętnościach. Wymaga od tancerzy zręczności oraz wprawy, ponieważ łatwo w jego trakcie odnieść obrażenia.

Flirtującej parze przerywa mężczyzna, który pożąda młodej kobiety. Pomiędzy mężczyznami i ich towarzyszami dochodzi do bójki, ale przerywa ją kobieta, która rzuca welon pomiędzy walczących. Jednak gdy kobieta opuszcza scenę, bójka zostaje wznowiona z jeszcze większą zaciętością. Pod koniec kobieta (lub kilka kobiet) wraca na scenę i ponownie wstrzymuje walkę, rzucając welon. Taniec kończy się bez konkluzji, nikt nie wie, czy spór został zażegnany, czy bójka będzie kontynuowana.

Ciekawostka: nazwę „Chewsuruli” (w transkrypcji angielskiej: Khevsuruli) nosi gruzińskie piwo dostępne w Polsce.


kartuli (ქართული) – to elegancki i romantyczny taniec, prawdopodobnie najpopularniejszy taniec gruziński.

Wykonuje go para tancerzy, pokazując delikatność i wdzięk kobiety oraz dumę i rycerskość mężczyzny. Nie może on dotknąć kobiety, nawet swoim płaszczem. Mimo, że tancerze trzymają się w odległości od siebie, widać uczucie, które ich łączy. Mężczyzna skupia uwagę na kobiecie, jak gdyby była jedyną na świecie. Kobieta ma skromnie spuszczony wzrok, sunie jak łabędź po gładkiej tafli jeziora.

Taniec składa się z pięciu części: mężczyzna zaprasza kobietę do siebie (symbolicznie kobieta opuszcza swój dom), tańczą razem, tancerz tańczy solo, tancerka tańczy solo, na koniec tańczą wspólnie.

Ze względu na dyscyplinę i umiejętności jest to jeden z najtrudniejszych tańców gruzińskich. Najbardziej znani tancerze kartuli to Nino Ramiszwili i  Iliko Suchiszwili, oraz  Iamze Dolaberidze i Pridon Sulaberidze.

Taniec Kartuli, Tbilisi 2010 / źródło: Wikimedia Commons
Taniec Kartuli, Tbilisi 2010 / źródło: Wikimedia Commons

dawluri (დავლური) – to elegancki taniec miejski wykonywany w parach damsko-męskich. Przedstawia arystokrację miejską, przypomina taniec kartuli, ale ruchy są mniej skomplikowane, a relacja między partnerami mniej formalna.

dawluri
Balet Sukhishvili / źródło: Pan Koncert

simdi (სმიდი) – to taniec osetyjski wykonywany przez wiele par. Kostiumy tancerek i tancerzy posiadają bardzo długie rękawy. W tańcu przeplatają się czarne i białe kostiumy, ustawione w sztywne linie.


chorumi (ხორუმი) – taniec wojenny z regionu Adżaria, położonego w południowo-zachodniej części Gruzji. Pochodzi z okresu heroicznych wojen przeciwko najeźdźcom tureckim, mongolskim i innym narodom. Oryginalnie taniec wykonywało tylko kilku mężczyzn, obecnie skład się zwiększył, może w nim brać udział nawet trzydziestu lub czterdziestu tancerzy.

chorumi2
Balet Sukhishvili / źródło: Pan Koncert

suliko (სულიკო) – damski taniec z dzbanami wody. Obrazuje kobiety idące do strumienia nabrać wodę. To wolny, pełen gracji taniec, oddający wdzięk gruzińskich kobiet.


chandżluri (ხანჯლური) – w tym tańcu pasterze w czerwonych czokach (tradycyjny strój męski) rywalizują ze sobą, używając sztyletów. Tancerze występują na zmianę, wykazują się niezwykłą sprawnością fizyczną, odwagą i wprawnym użyciem broni.

chandzluri
Balet Sukhishvili / źródło: Pan Koncert

adżaruli  (აჭარული) – ten taniec wywodzi się z regionu Adżaria w południowo-zachodniej Gruzji na wybrzeżu Morza Czarnego. W odróżnieniu do kartuli, relacja pomiędzy kobietą a mężczyzną w tym tańcu jest bardziej nieformalna i beztroska.


swanuri (სვანური) – energiczny taniec typowy dla Swanów zamieszkujących górski obszar Swaneti w północnej części kraju.


mtiuluri (მთიულური) – to również górski taniec. Podobnie jak przy chewsuruli tancerze wykonują niesamowite obroty, skoki i piruety. Dwie grupy młodych mężczyzn konkurują, kto wykona najbardziej skomplikowane ruchy. Następnie do tańca ruszają kobiety, a w finale występują wszyscy tancerze.

mtiuluri
Balet Sukhishvili / źródło: Pan Koncert

samaia (სამაია) – taniec wykonują trzy kobiety reprezentujące gruzińską królową Tamar (XII/XIII w.) i jej trzy oblicza – młodą królewnę, mądrą matkę i silną władczynię. Te wszystkie oblicza łączą się w harmonijnym obrazie. Proste ruchy pełne wdzięku tworzą atmosferę piękna, chwały i siły z czasów panowania królowej.

samaia
Balet Sukhishvili / źródło: Pan Koncert

parca (ფარცა) – to taniec z Gurii, charakteryzuje go szybkie tempo, rytmika, świąteczny nastrój i feria kolorów. W czasie tego tańca tancerz wygląda jak ptak na niebie, fruwa nad sceną prawie jej nie dotykając.


Oprócz zespołu Sukhishvili taniec gruziński wykonują również inne zespoły, takie jak Rustavi  lub Erisioni.

Serdecznie zachęcamy do obejrzenia występów na żywo oraz do obejrzenia filmów na YouTube, które pozwolą poczuć klimat tego niesamowitego show:


Zdjęcia przekazane przez organizatora trasy zespołu Sukhishvili po Polsce 2017.

Na podstawie:

3 thoughts on “Taniec gruziński

Dodaj komentarz